Pędzle wykorzystuje się przy malowaniu ścian, impregnacji drewna, lakierowaniu mebli, odnawianiu ogrodzenia oraz w precyzyjnych pracach plastycznych. Pędzel malarski pomaga tam, gdzie wałek nie dociera, na przykład w narożnikach, przy listwach, gniazdkach i ramach okiennych. Pędzle płaskie sprawdzają się przy dłuższych pociągnięciach i gładkich powierzchniach, pędzle okrągłe przy detalach, pędzle do lazury przy olejach i impregnatach, a pędzle artystyczne przy akrylu, akwareli lub malarstwie olejnym.
Najczęściej pędzle kupuje się przed remontem mieszkania, wiosennym malowaniem mebli ogrodowych, letnią konserwacją tarasu albo przy poprawkach po przeprowadzce. W szkole i pracowni pędzle do malowania przydają się przez cały rok, natomiast pędzle do farb i lakierów są najczęściej używane od wiosny do jesieni, gdy powłoki szybciej schną i łatwiej pracować na zewnątrz.
Przy wyborze liczy się rodzaj farby, wielkość powierzchni i oczekiwana dokładność. Włosie syntetyczne dobrze współpracuje z farbami wodnymi, a włosie naturalne bywa lepsze do farb olejnych, lazur i lakierów. Warto sprawdzić, czy pędzel nie gubi włosia, ma solidnie zamocowaną skuwkę i wygodny uchwyt. Zbyt tani pędzel może zostawiać smugi, słabo trzymać farbę i niepotrzebnie wydłużyć pracę.
Najłatwiej dobrać właściwy pędzel do konkretnego zadania: do ścian i narożników wybierz pędzel malarski lub pędzel kątowy, do drzwi i mebli płaski pędzel lakierniczy, do ogrodzenia szerszy pędzel do lazury, a do detali cienki pędzel okrągły. Przed zakupem sprawdź zalecenia producenta farby, szerokość pędzla i materiał włosia. Po pracy od razu wyczyść pędzel zgodnie z typem użytej farby, bo dobra pielęgnacja wydłuża jego trwałość i przy kolejnym malowaniu oszczędza czas oraz materiał.